Kanał RSS

Trzeźwe spojrzenie sędziego: Na pewno nie jest tak, że sprawiedliwość w Polsce przestała funkcjonować

0

Styczeń 14, 2018 przez admin

Rozmawiamy z Adamem Danielem – sdzi Sdu Okrgowego w Lublinie, ktry orzeka w Wydziale Karnym. Jest te wiceprezesem Stowarzyszenia Sdziw Polskich Iustitia – oddzia w Lublinie (stowarzyszenie w okrgu lubelskim skupia ok. 110 sdziw).

Jestemy na etapie zmian prezesw sdw w caej Polsce. Syszymy, e s przypadki, e sdzia z Iustitii – wbrew stanowisku stowarzyszenia – obejmuje funkcj prezesa danego sdu. Czy pan sdzia te mia tak propozycj?

Sdzia Adam Daniel: Nie, a nawet gdyby si pojawia, raczej bym z niej nie skorzysta.

A jak pan ocenia tych sdziw z waszego stowarzyszenia, ktrzy takie propozycje przyjmuj?

Nie podejmuj si takiej oceny, jest to indywidualna decyzja kadego sdziego. Natomiast my jako Iustitia krytykujemy te rozwizania legislacyjne, ktre obowizuj od 12 sierpnia 2017 roku i apelujemy o nieprzyjmowanie funkcji prezesw sdw po odwoanych osobach.

Jakie ma pan obawy dotyczce tego, co si aktualnie dzieje z polskim wymiarem sprawiedliwoci?

Na pewno nie jest tak, e z dnia na dzie sprawiedliwo przestaa w Polsce funkcjonowa, e sdziowie stali si zaleni od Ministerstwa Sprawiedliwoci –  uwaam, e takie gosy s mocno przesadzone.

Natomiast rzeczywicie pewne rozwizania instytucjonalne, ktre maj gwarantowa niezawiso sdziowsk, doznay osabienia.

Co ma pan na myli?

Najdalej – w ograniczaniu niezawisoci sdziw – idzie instytucja, zwizana z przechodzeniem w stan spoczynku i z koniecznoci uzyskania zgody ministra sprawiedliwoci na dalsze penienie urzdu po osigniciu wieku emerytalnego – w przypadku kobiet 60 lat, w przypadku mczyzn 65 lat. Ministerstwo uzasadnia to tym, e naley odsun od orzekania sdziw, ktrzy wydawali wyroki w stanie wojennym, skazywali dziaaczy opozycji demokratycznej. Natomiast – tak naprawd – to uprawnienie ministra nie podlega adnej kontroli i moe by po prostu pretekstem do usuwania poza nawias tych, ktrzy s niewygodni dla ministerstwa.

Czytaj te: Prof. Matczak: „Reforma sdw jest taka, jakim demokrat jest jej symbol, pose Piotrowicz”

Jakie gosy dotyczce przechodzenia na emerytur do pana dochodz? Wiem, e cz sdziw ju wystpowaa do ministra o moliwo przeduenia moliwoci orzekania i chyba decyzje s rne.

Nie wiem dokadnie, jak si to rozkada – ja akurat znam kilka przypadkw, gdy byy to decyzje pozytywne. Z drugiej strony, nie wiem, czy wszyscy sdziowie bd chcieli korzysta z tej instytucji. Ona wzbudza wtpliwoci, jeli chodzi o konstytucyjno rozwiza. Wiemy np., e I prezes SN, Pani Magorzata Gersdorf nie bdzie wystpowaa do Pana Prezydenta o przeduenie okresu orzekania, gdy Ustawa o SN wejdzie w ycie. Myl, e cz sdziw sdw powszechnych zachowa si w identyczny sposb i z chwil osignicia wieku emerytalnego przejdzie w stan spoczynku. Na pewno wielu z nich intelektualnie, zdrowotnie byoby w stanie dalej sprawowa swj urzd – tacy sdziowie maj bardzo bogate dowiadczenie, dugo orzekaj – i to jest po prostu marnotrawienie pewnego potencjau.

A zgadza si pan z argumentacj, e ci sdziowie, ktrzy orzekali w latach 80-tych – z zaoenia, nie powinni ju teraz sdzi?

W latach 80-tych sdziowie stosowali prawo z etycznego punktu widzenia niesprawiedliwe, ale trzeba pamita, e obowizywaa wtedy Konstytucja z 1952 roku, ktra tak naprawd nie pozostawiaa im moliwoci oceny tych ustaw, ktre obowizyway – czy to w odniesieniu do Konstytucji, czy w odniesieniu do pewnych umw midzynarodowych. Po prostu, Konstytucja stanowia, e sdzia podlega ustawie. Teraz mamy inny stan prawny – Konstytucja sama stanowi, e jej przepisy mona i naley stosowa bezporednio. 

W tej chwili, gdy Trybuna Konstytucyjny dziaa tak jak dziaa – sdziowie czciej stosuj Konstytucj wprost? Nie pytajc o zdanie Trybunau?

Wczeniej dominowa pogld, e jednak naley pyta Trybuna Konstyucyjny, a teraz coraz czciej pojawiaj si gosy, e sdzia powinien zwraca si do TK tylko wtedy, gdy ma wtpliwoci, czy ustawa jest konstytucyjna czy te nie. Natomiast jeli jest przekonany, e w danych okolicznociach zastosowanie ustawy byoby sprzeczne z Konstytucj – wydajc wyrok powinien zastosowa wprost czy to umow midzynarodow, czy Konstytucj.

Panu ju si to zdarzyo?

Tak, w jednej ze spraw zastosowaem wprost Konstytucj, ale nie mog mwi o szczegach tej sprawy jako jej byy referent.

Jak pan rozmawia z sdziami, o jakich emocjach, problemach mwi?

Sdziw niepokoi atmosfera wok sdownictwa; bardzo irytowaa ich kampania  „Sprawiedliwe sdy”, gdy na podstawie jednostkowych zachowa prbowano wmwi spoeczestwu, e problemy kradziey dokonywanych przez sdziw czy jazdy po alkoholu s rzecz powszechnie spotykan. To bya do prymitywna argumentacja.

Sdziowie obawiaj si te zmian w postpowaniu dyscyplinarnym.

To prawda. Zmiany zostan wprowadzone Ustaw o Sdzie Najwyszym, ktra wejdzie w ycie za trzy miesice. Zostaje cakowicie zmieniony model odpowiedzialnoci dyscyplinarnej sdziw. Bdziemy mie sdy dyscyplinarne przy Sdach Apelacyjnych, gdzie tak naprawd bd orzekali sdziowie z sdw rejonowych, okrgowych i apelacyjnych. Te sdy maj orzeka w sprawach, gdy czyn nie stanowi przestpstwa. Natomiast, gdy bdzie zachodzi tzw. zbieg idealny deliktu dyscyplinarnego z przestpstwem, bdzie orzeka w pierwszej instancji Sd Najwyszy. On te bdzie rozpoznawa rodki zaskarenia od wszystkich orzecze w sprawach dyscyplinarnych. Co wane, bd tam orzekali awnicy, wybrani przez Senat.

Czyli upolitycznieni?

Sdziowie obawiaj si tego skadu awniczego. To nie jest tak, e nie ufaj spoeczestwu, tylko boj si tego, e awnicy nie bd mieli wiedzy o pewnych kwestiach zwizanych z orzekaniem i e bd zbyt sztampowo, rutynowo podchodzi do niektrych zagadnie.

Czytaj te: „Polska bez wolnych sdw i wyborw bdzie kadubkiem, a nie woln Polsk”

W ustawie jest zapisana apolityczno awnikw.

Tak, i to jest bardzo dobre rozwizanie. Tyle tylko, e w ustawie nie ma mowy o tym, przez jaki okres przed objciem tej funkcji taka osoba musi pozostawa apolityczna. Czyli moe by tak, e kto skada legitymacj partyjn, a na drugi dzie zostaje wybrany przez Senat na awnika Sdu Najwyszego. I wanie takiego upolitycznienia Sdu Najwyszego obawiaj si sdziowie.

Czy dochodz do pana gosy, e cz sdziw ju teraz si zastanawia, by zmieni zawd na inny zawd prawniczy, by nie by – jako sdzia – zalenym od ministra sprawiedliwoci?

Ju wczeniej byo tak, e w rodowisku sdziowskim bya pewna rotacja, cz osb przechodzia do wolnych zawodw, takie osoby zostaway adwokatami czy radcami prawnymi. Natomiast w tej chwili nie sdz, by groziy nam jakie masowe odejcia. Jest tak, e sdzi si zostaje i na dobre czasy, i na ze czasy. Teraz klimat wok sdownictwa jest, jaki jest. Nie sdz jednak, by si on utrzymywa przez np. 20 lat mojej aktywnoci zawodowej, jaka zostaa mi do stanu spoczynku. Teraz mamy pewien przechy, nie ma rwnowagi wadz, ale moim zdaniem jest to sytuacja przejciowa, nielogiczna – a wszystko co nielogiczne musi wczeniej czy pniej si skoczy.

Spjrzmy na to z drugiej strony – czsto syszy pan gosy ze strony sdziw, e nie ma si co martwi, e teraz bdzie tylko lepiej?

Na pewno s sdziowie, ktrzy nie widz  adnych zagroe w tych rozwizaniach legislacyjnych, s tacy, ktrzy bardzo si boj tych rozwiza, ale s i tacy, ktrzy podchodz do tego na zasadzie koncepcji zotego rodka. Staraj si ocenia to, co si dzieje racjonalnie, widz zagroenia, ale wiedz, e dalej – mimo rozwiza niewtpliwie osabiajcych wadz sdownicz – mona wydawa sprawiedliwe wyroki, oparte na przepisach prawa, stosowanych sprawiedliwie, zgodnie z wasnym sumieniem. I myl, e tacy sdziowie stanowi wikszo, e dominuj.

A wyobraa pan sobie sytuacj, e do pana gabinetu puka nowy prezes sdu i mwi: „W tej sprawie wyrok musi by taki i taki”.

Teoretycznie rwnie wczeniej kady prezes mg zapuka. Ale takie zachowanie to przestpstwo i myl, e gdyby si zdarzyo, kady sdzia wie, jak si zachowa. Powinien zawiadomi Krajow Rad Sdownictwa i prokuratur. Natomiast tak, jak wczeniej raczej nie zdarzay si takie przypadki (jeli byy, to by to margines), tak i teraz myl, e nadal co takiego nie bdzie mie miejsca. Nie wyobraam sobie, szczerze mwic, takiej sytuacji.

Source Article from http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103085,22881529,trzezwe-spojrzenie-sedziego-na-pewno-nie-jest-tak-ze-sprawiedliwosc.html

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

0 komentarzy »

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.

Kategorie

Odnośniki