Kanał RSS

Komunikat IPN o "Burym" wywołał konsternację… w IPN. "Ogłoszenie odbyło się bez naszej wiedzy"

0

Marzec 16, 2019 przez admin

Romuald Rajs „Bury” to jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci powojennego podziemia niepodlegociowego. Wsplnie z podlegymi mu onierzami i na rozkaz wyszych dowdcw w styczniu i lutym 1946 r. spacyfikowa kilka prawosawnych wsi nieopodal Bielska Podlaskiego. Partyzanci – jak ustali pion ledczy IPN w Biaymstoku – zamordowali 79 cywilw, w tym kobiety i dzieci.

Do tej pory uznawane byy ustalenia pionu ledczego IPN, ktry stwierdzi, e dziaania te byy skierowane przeciwko „okrelonej grupie osb, ktre czya wi oparta na wyznaniu prawosawnym i zwizanym z tym okrelaniu przynalenoci tej grupy osb do narodowoci biaoruskiej”. „Reasumujc, zabjstwa i usiowania zabjstwa tych osb naley rozpatrywa jako zmierzajce do wyniszczenia czci tej grupy narodowej i religijnej, a zatem nalece do zbrodni ludobjstwa” – poda w konkluzji ledztwa prokurator IPN. Jednak w opublikowanym w poniedziaek komunikacie (pod ktrym nikt si nie podpisa) ustalenia te zakwestionowa sam Instytut. Czytamy w nim, e „w wietle najnowszych bada naukowych informacje z ustale kocowych ledztwa w sprawie Burego w wielu obszarach s wadliwe”. 

Komunikat IPN o „Burym” i… konsternacja

Treci poniedziakowego komunikatu zaskoczeni byli m.in… sami prokuratorzy z IPN. – Przypominam, e postanowienie o umorzeniu ledztwa jest prawomocne, a ustalenia kocowe nie ulegy zmianie. Tre opublikowanego w poniedziaek komunikatu nie bya konsultowana z pionem ledczym, a jego ogoszenie odbyo si bez naszej wiedzy – przekaza nam prokurator Dariusz Olszewski, zastpca naczelnika pionu ledczego IPN w Biaymstoku (prowadzi przed laty ledztwo w sprawie „Burego” i jego onierzy z Narodowego Zjednoczenia Wojskowego).

Jako e komunikat, podwaajcy tezy z prokuratorskiego ledztwa, by anonimowy, poprosilimy IPN o informacj, kto by jego autorem. To dr Kazimierz Krajewski i Micha Ostapiuk, czyli autorzy artykuu i ksiki, na ktre w komunikacie powoano si jako na rdo naukowych ustale. – Przecie to jest kompletny absurd. W IPN mwi si o tym, e po prostu zrobiono darmow promocj tej nowo wydanej ksice Ostapiuka. Nikt niestety nie przewidzia, jakie mog by tego skutki – mwi nam anonimowo historyk, wci zwizany z Instytutem Pamici Narodowej.

Zapytalimy IPN, czy prezes Jarosaw Szarek wiedzia, e jego instytucja oficjalnie opublikuje komunikat dotyczcy brutalnej zbrodni dokonanej na Biaorusinach i podway w nim ustalenia ledztwa. Nie odpowiedziano nam jednak na to pytanie wprost. „Komunikat stanowi informacj IPN o najnowszym stanie bada historykw nad tematem. Zamieszczony zosta wedug wewntrznych ustale” – przekaza nam Adam Lewandowski z Biura Informacji i Komunikacji Spoecznej IPN.

Komunikat bez mocy prawnej

Dr Krzysztof Persak z Instytutu Studiw Politycznych Polskiej Akademii Nauk, ktry przez kilkanacie lat pracowa w Instytucie Pamici Narodowej – by m.in. dyrektorem Biura Prezesa IPN – przyznaje, e nigdy nie byo takiej praktyki, by komunikatem prasowym czy anonimowym owiadczeniem odpowiada na wyniki prokuratorskiego ledztwa. – Prokurator przed laty poczyni ustalenia faktyczne i dokona oceny prawnej tych wydarze, oceniajc to jako ludobjstwo. Potem sd w Biaymstoku to postanowienie utrzyma w mocy. I tylko ono funkcjonuje w obrocie prawnym, niezalenie od tego, czy z opini prokuratora si zgadzamy, czy te nie – mwi dr Persak. – Jeli kto chciaby na nowo si tym zaj, to robi si to w ten sposb, e powinno zosta podjte na nowo ledztwo, dokonane nowe ustalenia i na ich podstawie – nowa ocena prawna i nowe postanowienie. To wynika z Kodeksu postpowania karnego – dodaje nasz rozmwca.

Zapytalimy IPN o t kwesti, a konkretnie o to, czy w myl Ustawy o IPN badania naukowe mog stanowi podstaw do podwaenia lub zaprzeczenia wynikom ledztwa, a jeli tak, to na podstawie jakiego przepisu. Tu poinformowano nas, e IPN na razie nie odpowie na to pytanie. „W peni odpowiemy na nie w pniejszym terminie” – napisa Adam Lewandowski, dodajc jednak rzecz niezwykle istotn, e „komunikat nie ma mocy prawnej”.

- Nie moe mie mocy prawnej. Postanowienie o zamkniciu prokuratorskiego ledztwa nie moe zosta zmienione anonimowym dokumentem. To nie ma nic wsplnego z pastwem prawa – mwi nam historyk profesor Rafa Wnuk, od lat zajmujcy si tematyk powojennego podziemia niepodlegociowego i antykomunistycznego, wieloletni pracownik IPN.

Zdaniem profesora Wnuka, autorzy komunikatu nie dokonali odkrycia adnych nowych faktw, a jedynie inaczej zinterpretowali znan ju wiedz, cho i ta interpretacja nie jest nowa. – Ci autorzy ju wiele lat temu dowodzili, e za dziaaniami „Burego” nie stay kwestie narodowociowe. Ich zdaniem, Biaorusini zginli, bo byli kolaborantami komunistycznymi, a podpalenie wiosek to bya odpowiedzialno zbiorowa. Rnica jest tylko taka, e dzi tej interpretacji IPN prbuje nada rang oficjalnego wykadnika polskiego pastwa – tumaczy prof. Rafa Wnuk.

- Nie zmienia si ocen historycznych okrelonych wydarze w postaci opublikowanego na stronie komunikatu – mwi dr Persak. Pytany, jak odebra publikacj komunikatu odpowiada, e jako akt polityczny, zmierzajcy do usprawiedliwiania zbrodni. – Ale oceniam to te z drugiej strony jako wyraz skrajnej niekompetencji i amatorszczyzny, jeli chodzi o aspekt formalny i niezdawania sobie sprawy z konsekwencji publikacji takiego komunikatu – mwi Persak.

„Cyniczne i niemoralne”

Jak tumaczy, chodzi o konsekwencje w polityce midzynarodowej (choby wezwanie polskiego ambasadora na Biaorusi), ale te kwestie aksjologiczne. – To pokazuje, jakimi wartociami jeden z organw pastwa polskiego, czyli IPN, si kieruje. Chodzi mi o wymow tego komunikatu, w ktrym relatywizuje si i usprawiedliwia zbrodnie dokonane przez „Burego”. Absolutnie kuriozalny jest cytat o tym, e „Bury” mg „puci z dymem wicej wiosek, a puci z dymem tylko pi”. To stwierdzenie cyniczne i niemoralne – dodaje historyk z PAN. I podkrela, e komunikatu wydanego przez IPN nie mona traktowa inaczej ni jako oficjalnego stanowiska tej instytucji.

W komunikacie jasno napisano: „Naley wyranie zaakcentowa, e w wietle najnowszych bada naukowych informacje zawarte w ustaleniach kocowych ledztwa w wielu obszarach s wadliwe”. Tymczasem dzi IPN tumaczy to zupenie inaczej. „Komunikat tylko informuje o naukowych wydawnictwach dotyczcych tematu” – przekaza nam Adam Lewandowski. Doda te, e w chwili obecnej nie jest planowane podjcie na nowo prawomocnie umorzonego ledztwa w sprawie dziaa Romualda Rajsa „Burego” i jego oddziau.

Zdaniem prof. Rafaa Wnuka, dzi prbuje si narzuca jedyn „prawdziw”, ustalon przez prawicowych historykw wersj wydarze. – To oni maj prawo mwi, jak byo rzeczywicie, a inni – zdaniem IPN – s mniej wiarygodni. Krtko mwic, interpretacje „resortowych historykw” maj by obowizujce. A to nie ma nic wsplnego z normalnym uprawianiem nauki – dodaje prof. Wnuk.

- „Bury” i jego oddzia wymordowa kilkadziesit osb nieuzbrojonych, cywilw, starcw, kobiet i dzieci. Jeeli ludzie, ktrzy twierdz, e „Bury” jest niewinny, uwaaj, e po takim mordzie mona kogo nazwa niewinnym, to znaczy, e poruszamy si w dwch cakowicie rnych porzdkach etycznych – podkrela nasz rozmwca.

Zapytalimy IPN, czy w myl opublikowanego komunikatu mona przyj, e zdaniem IPN Romuald Rajs ps. Bury powinien by uznany za bohatera narodowego. „IPN nie jest od oceny danej postaci i wskazywania, czy te narzucania opinii, e dana postawa jest bohatersk czy nie” – napisa Adam Lewandowski z IPN.

Czy kto ponis lub poniesie konsekwencje?

Wrd pyta, ktre zadalimy IPN-owi, byo rwnie takie, czy w zwizku z opublikowaniem komunikatu (co skutkowao m.in. wezwaniem polskiego ambasadora przez Biaoru) podjte zostay jakie decyzje personalne czy dyscyplinarne. Na odpowied jednak poczekamy – to konkretne pytanie potraktowano jako wniosek o dostp do informacji publicznej. IPN na odpowied ma czas do 14 dni.  

Source Article from http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,103085,24554199,komunikat-ipn-o-burym-wywolal-konsternacje-w-ipn-ogloszenie.html

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

0 komentarzy »

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.

Kategorie

Odnośniki